Беш болали йигитча

Otam, bechoraga ham xuddi menga o�xshatib roppa-rosa beshta laqab qo�yishgan.

– Otang qayerda, deyapman?

– Qirda dedim-ku!

– Oying-chi?

– Traktor xaydayapti.

– Dadangga chaqiruv qog�ozi bor, tezda yetkazish kerak.

Qorovul chaqiruv qog�ozini qo�ltiqtayog�ining uchiga ilib tomga uzatdi-da, otamga tezda yetkazishimni qayta-qayta tayinlab, o�zi jo�nab ketdi… O�tirgan joyimda o�tirib qoldim. Juda g�alati bo�lib ketyapman, xafamanmi, xursandmanmi, o�zim ham bilmayman, yig�lashim kerakmi kulishim kerakmi, ishonsangiz, bunisiniyam bilmayman.

Makkani qopga solib, pastga olib tushdimda, eshakni to�qimlab, dalaga, opamning oldiga qarab choptirib ketdim.

ESHAK MINGAN XABARCHI

Eshagimning o�lar-qolariga ham qaramay ketma-ket xala bosib, qamchilab uchirib ketyapman. Bu xabarni tezroq opamga yetkazishim kerak otamning oldiga esa hozir borib bo�lmaydi, juda uzoqda, qirning tagida! Armiyaga olsa nima bo�pti? Hammaning otasini olganda, mening otamni ham olishlari aniq edi-ku! Qishlogimizda uch yuz xonadon bor, shu xonadonlardan hozir uch yuz yigit urushga ketgan.

Har bir uydan bittadan. Parpi buvamning uch o�g�li ketgan. To�lg�on xolamning ikki o�g�li, ukasi …hammasi bo�lib ulardan ham uch kishi urushyapti, demak bizdan ham bir kishi borib urushishi kerak-da, sal kattaroq bo�lganimda-ku, o�zim borardim-a, belimda qalin remen, yelkamda o�qdon, qo�limda miltiq, oh qanday yaxshi bo�lardi-ya! Ana undan keyin birortasi meni mazax qilolmagan bo�lardi… Lekin bari bir opam javob bermaydi-da, men ketib qolsam idish-tovoqlarni kim yuvadi, ukalarimga kim qaraydi? Mollar-chi, xo�sh, eshakning tagini kim tozalaydi? «Yo�q, men urushga bormayman, traktorchi bo�laman» o�shanda opam uyda qolib ukalarimga qaraydi, kirniyam o�zi yuvadi, yamoqniyam o�zi qiladi, to�yib-to�yib uxlab oladi, hozir, mana bir yil bo�lib qolyapti, uyquga hech to�ymaydi.

Eshagim goh yo�rg�alab, goh, chopqillab boryapti, o�zim bo�lsam har xil o�ylar qanotida olislarga uchaman, qarang-a, dalalar juda gashtli bo�lib ketibdi.

Ariqlar bo�yida o�tlar ko�karib, chuchmo�malar gullabdi, qizchalar, ukam tengi bolalar to�p-to�p bo�lib jag�-jag�, otquloq uzishyapti, ko�k beda terishyapti. Kattalar ho�kiz qo�shib, ot qo�shib yer haydashadi. Ayollar chopaymi-chopmaymi deb, darmonsiz ketmon urib, yer tekislashadi. Zambilda tuproq tashiyotganlar ham ko�p.