Беш болали йигитча

Quyqa tashlab, ariqlarni ko�mib yuboradi, bahorda kovlashmasa, yozda katta suv haydab bo�lmaydi.

Anhorga tezgina yetib bordim. Tabelchilar har bir kishining chekini alohida-alohida qilib o�lchab beribdi. Ketmonchilar katta anhor ichiga tushib olib, yuqoriga qum, shag�al otishyapti, otamning oldiga tabelchi Murodxon aka boshlab bordi. U chaqiriq qog�ozi kelganini eshitib, baribir Polvon tog�ani urushga olishmaydi, u hozir to�rt-besh norma ishlayapti, otangdakadan yana uch-to�rt kishi ketib qolsa, kolxozning ishi yotib qoladi, deb qo�ydi.

Chindan ham boshqalarga to�rtbesh metrdan o�lchab berilgan, otamning cheki bo�lsa naq yigirma metrcha keladi, uniyam tugatay deb qo�yibdi. Otam shoshmasdan, bir me’yorda to�xtovsiz yuqoriga qum irg�itardi. Qo�lidagi katta ketmoning ustaga o�zi buyurtirib olgan. Bu ketmonda boshqa odam chopolmaydi, naq supraday keladi, og�ir, juda og�ir. Murodxon tog�a bir oz kuzatib turdi-da:

– Polvon tog�a, sizga eshak mingan xabarchi kelibdi, – deb qo�ydi.

Otam ketmon urishdan to�xtab, sopiga ko�ksini qo�yib, bizga qaradi. Menga ko�zi tushgach, nazarimda kulimsirab qo�ygandek bo�ldi. Peshanasi terlab ketibdi, chuqur-chuqur nafas olyapti, to�nining etagini qayirib, beliga qistirib olgan. Negadir bir yengini chiqarib, bilagini ham yalang�ochlab olibdi.

– Orifjonmisan? – dedi nihoyat dadam.

– Menman, ota.

– Polvon tog�a, bu yoqqa chiqavering, – gapga aralashdi tabelchi, – muhim bir gap chiqib qoldi.

Otam, chekimdan ozginasi qoldi, bir yo�la tugatib chiqaman deb ko�nmadi…

Anhordan chiqqach, men olib borgan xabarni eshitib: «Qara-ya, Murodxon, shu bugun tushimda ham ayon bo�luvdi, oq ot minib kun botar tomonga qarab ketayotgan emishman», – deb qo�ydi. So�ngra boshqa hech narsa demay, goh burnini, goh chakkasini qashlab kulimsiragancha uzoq jim turib qoldi.

«BIR KO�ZLI YOVNING BOSHI UZILSIN»

Kolxozimizning ona-bola raisi otamni urushga jo�natmaslik uchun ko�p harakat qildi, voyenkomatga ham borib keldi. Mirzapolvonning bir o�zi bitta traktorning ishini qilyapti, u ketib qolsa kolxozdagi ishlarni kim qiladi, degan gaplarni ham aytibdi, ko�nishmabdi. Hozir urushga shunaqangi pahlavon yigitlar kerak deyishibdi.