Беш болали йигитча

Xiyol o�tmay, haligi suratxona oldidagi dilsiyohlikni unutib, tezroq qishloqqa yetib borib, o�rtoqlarmizga yangi kiyim-boshlarimizni ko�z-ko�zlash ishtiyoqida yonib bir-birimizni ortda qoldirib keta boshladik ayniqsa, Sulton o�zida yo�q shod edi, o�zicha Bog� aro qo�ysam qadam, gulg�uncha qolmay xandadir» deb ashula aytib boryapti, sog�iga piston qadalgan etikchasini ko�z-ko�zlab chopqillab oldinga o�tib ketgan Omon:

– Opa, bitta she’r o�qib beraymi? – deb so�radi.

– O�zing to�qiganmisan?

– O�zim to�qiganman.

– Qani, qani eshitaylik-chi.

Omon ikki qo�lini biqiniga tirab, boshini bir tomonga xiyol qiyshaytirgancha ko�zlarini chaqnatib:

Pista sotar baqqolman,

O�zim echki soqolman,

Nasiyaga mol bersam,

Tong otguncha o�larman.

– deya she’r o�qiy boshladi. Opam yurishdan to�xtab, xuddi qo�rqib ketgandek ko�zlarini katta-katta ochib:

– Voy o�g�lim, boqqol buvang eshitib qolsa nima qilamiz? – deb so�radi.

– Nega bo�lmasa qurutidan bermaydi?

– Qurutidan bermagani uchun masxaralab she’r o�qidingmi?

– Qurutiga qurt tushsin,

Soqoliga bit tushsin,

Holsidan bermasa,

Omboriga o�t tushsin

– deb Omon yana irg�ishlay boshladi. Opam Omonni ushlab bag�riga bosmoqchi bo�luvdi, ukam qiyqirib qochishga tushdi.

Boshqa ukalarim uni quvlab ketishdi.

SUMALAK, SUMALAK, JON SUMALAK!

Kechqurun To�xta xolamning hovlisi xoh ko�ring, xoh ko�rmang, xuddi sayilgohga aylanib ketdi.

Hovlining qoq o�rtasiga katta o�choq kovlab, qirq quloqlik dosh qozonga sumalak solishgan, sumalak biqirlab qaynab turibdi. Biz mahallaning jamiki bolalari bo�lsak hovlida goh u yoqqa, goh bu yoqqa yugurishib kun bo�yi ovora bo�lib tayyorlagan kurakchalarimizni bir-birimizga ko�z-ko�z qilishib, ur-to�polon qilib yuribmiz.

– Hoy, qoqvoshlar, birpas ko�chaga chiqsanglar-chi! – deb katta kaltakni olib quvlab qoladi To�xta xolam.

– Sumalak, sumalak, jon sumalak! – deb sakray boshlaydi Akrom bilag�on.

– Qorni ochga non sumalak – jo�r bo�ladi Mahmudxon.

– Joni yo�qqa jon sumalak! – deydi yana bittasi irg�ishlab.

Shundan keyin To�xta xolam butunlay tutoqib ketgandek bo�ladi. «Senlarni ushlab, terilaringga somon tiqmasammi» deb uzun yenglarini shimarib, ko�ylagining etagini sal yuqori ko�tarib quvlashga tushadi.