Беш болали йигитча

Opam bo�lsa otamning yelkasiga qo�lini qo�yishi bilan, negadir ho�ngrab yig�lab yubordi.

Otam nihoyat o�rtaga o�tib yoshgina rus komandiriga ro�baro� bo�ldi. Komandir ro�yxatdan otamning familiyasini topib, qo�lini shop qilib bir narsalar degan edi otam yo�lda eshak qochib ketib ovora bo�lib qoldik dediyu, oxirida yana:

– Eshshak… – deb qo�shimcha qilib qo�ydi.

– Eshshak?! – xayron bo�lib so�radi komandir.

– Da, eshshak! – dedi yana otam.

Komandir negadir battarroq tutaqib ketdi, yer tepindi, otam yana qayta boshdan tushuntira boshladi.

– Piyanista, – deb qo�shimcha ham qilib qo�ydi.

– Piyanista?! – qoshlarini kerib takrorladi komandir.

– Ha, eshak piyanista, – dedi otam nihoyat tushuntira olganidan mamnun bo�lib. Ammo komandir jahl otiga minib oldi. Nazarimda sochlari tikka bo�lib ketgandek bo�ldi, vizillaganicha ichkariga kirib, o�zi tengi bir uzbek komandirni boshlab chiqdi.

– Nega komandirni haqorat qildingiz? – so�radi yigit. Otam bo�lgan voqeani aytib bergan edi, o�zbek xaxolab kulib yubordi, rusga tarjima qilgan edi, u ham xaxolab kulib yana bir narsalar deb qo�ydi.

– Nima deyapti? – qiziqsinib so�radi otam.

– Essizgina, eshagini olib kelganda otliq askarlar safiga yozib qo�yardim, minib jang qilardi, deyapti, – tushuntirdi o�zbek komandir.

Safda turganlar o�rtasida yengilgina kulgi ko�tarildi. Otam ham kulib, shosha-shosha javob qaytardi:

– Komandirga aytgin, Parpi amakining eshagi tug�sa xo�tikchasini berib yuboraman deyapti, o�shani minib jangga kiraveraman.

O�ris komandir yana kuldi, yaqin kelib otamning yelkasiga shappatilab, safga qo�ya boshladi. Otamning bo�yi juda baland ekan, qayerga qo�ysa yoni-beridagilar beli barobar bo�lib qolaverdi. Oxiri safning eng oldiga o�tkazib ko�rdi, unda ham bo�lmadi. Sheriklarining bo�yi otamning yelkasidan bo�lib qoldi.

– Sal engashib turaman, – dedi otam bo�yi novchaligidan xijolat bo�lib.

– Hechqisi yo�q, – dedi komandir, – artilleriyaga sizdaqangi pahlavonlar kerak.

Komandir orqaroqqa chekinib, safga tiziling deya o�rischa buyruq berdi. O�tirganlar o�rinlaridan turib, bir xillari qopchigini qo�liga oldi, boshqalari yelkasiga tashladi. Komandir chapga buriling deb buyurgan bo�lsa ham safdagilarning yarmi o�ngga, yarmi orqaga burilishdi.