Беларуская лiтаратура

На фоне yсёй беларускай вершаванай творчасцi найярчэйшай бачыцца блiскавiчна-светлая паэзiя Яyгенii Янiшчыц. Бачыцца сваёй зiхоткасцю, блiскавiчнай яркасцю i вясёлкавай рознакаляровасцю, непаyторнасцю мелодыi душы i сэрца, гарманiчнасцю пачуцця i думкi, сплавам моцных душэyных перажыванняy з глыбокай фiласафiчнасцю, якая yключае настаyнiцтва i прароцтва. У паэме “Сказ пра Лысую гару”, дзе сярод iншых заган савецкага часу адзначалася нясцерпнае жаданне многiх чыноyнiкаy “лiквiдаваць дашчэнту мову, якой Купала гаварыy”, сказана:

Але назло iх крыку “знiшчыць!”

З глыбiнь народнага жыцця

Увысь iрвалася Янiшчыц —

Палесся мiлае дзiця.

“Мiлае дзiця” Беларускага Палесся, Я. Янiшчыц шмат зрабiла y беларускай лiтаратуры, пакiнула пасля сябе яркi след сваёй творчасцю, хоць i пражыла нядоyга. Паэтычная творчасць развiвалася y межах унiверсiтэцкага паэтычнага асяроддзя нават i тады, калi паэтэса yжо была не звязана з родным БДУ нi вучобай, нi творчай працай у студэнцкiм унiверсiтэцкiм лiтаб’яднаннi “Узлёт”.

Паэзiя яе – строга акадэмiчная, класiчная.

Паэтэса выдала шэраг зборнiкаy вершаy: “Снежныя грамнiцы” (1970), “Дзень вечаровы” (1974), “Ясельда” (1978), “На беразе пляча” (1980), “Пара любовi i жалю” (1983), “Калiна зiмы” (1987), кнiгу вершаy i паэм “У шуме жытняга святла” (1988). Прызнанне прыйшло хутка. Я. Янiшчыц стала лаyрэатам прэмii Ленiнскага камсамола Беларусi, яе творчасць адзначана Дзяржаyнай прэмiяй БССР iмя Янкi Купалы.

Паэзiя Яyгенii Янiшчыц – полiфанiчная, гарманiчная, узнёслая, але i зямная.

Гэта – паэзiя ведаy, паэзiя адкрыцця, дзе простыя радкi i ясныя думкi, дзе гучыць музыка сэрца, высноyваецца жыццё…

Пражыць з каханнем! Гэта не проста, але гэта i так лёгка. Як у Я. Янiшчыц, радкi якой аб каханнi памятаюць i вучнi i людзi сталых гадоy, хоць нiколi не завучвалi iх па-школьнаму. Класiчныя радкi!

Ты паклiч мяне. Пазавi.

Сто дарог за маiмi плячыма.

Пачынаецца yсё з любвi.

А iнакш i жыць немагчыма.

    (“Ты паклiч мяне. Пазавi”)

Яна плыла на чоyне па хуткай хвалi, ведаючы, што плынню yсё роyна “знясе”.

Яна бачыла далей. Ведала больш. Адчувала танчэй. Яна перасякала раку часу, кiруючыся заyсёды y сваiх маральных пошуках “вышэй плынi”. Чытаем далей радкi з верша таленавiтай паэтэсы:

I тады душой не крывi

На дарозе жыцця шырокай.

Пачынаецца yсё з любвi —

Першы поспех i першыя крокi.

Выдатныя вершы. А напiсаны яны яшчэ зусiм юнай студэнткай, на пачатку вучобы ва yнiверсiтэце.