СИЁСАТШУНОСЛИК

Бунда олтита асосий функция келтирилади:

1) талаблар қандай шаклланади (манфаатлар артикуляцияси) ;

2) муқобил ҳаракатлар дастурларини талаблар билан тўлдириш қандай кечмоқда (манфаатларни агрегация қилиш) ;

3) меъёрлар қандай шаклланади (меъёрлар ишлаб чиқиш) ;

4) бу меъёрлар ҳаётга қандай татбиқ этилади (меъёрларни амалга ошириш) ;

5) улар қандай назорат қилинади ва мувофиқлаштирилади (меъёрлар устидан назорат) ;

6) бу турли-туман барча хатти-ҳаракатлар мазкур тизимлар ичида бир-бирлари билан, шунингдек, тизимларнинг атроф-муҳит (коммуникация) билан ўзаро ҳаракатлари қандай ўзаро муносабатларда бўлади105 .

Сиёсий тизим амал қилишининг учинчи даражасини Алмонд моделнинг қўллаб-қувватлаш ва адаптация функцияси, деб атайди ва унга аввало, сиёсий ҳаётда янги роллар яратиш ва унга янги кишиларнинг “ёриб” кириб келиш ҳодисасини ижтимоийлашув ва рекрутлашув жараёни, деб қарайди.

4. Сиёсий тизимларни таснифлаштириш

Сиёсий тизимларни қандай шаклланиши, уларнинг бир-бирларидан фарқланиши, ҳар бир сиёсий тизимнинг ўзига хос хусусиятларининг мавжудлигини аниқлаш учун улар сиёсатшунослик фани нуқтаи назаридан таснифлаштирилади.

Сиёсий тизимларни таснифлаштиришга даставвал қадимги юнон мутафаккири Платон асос солган.