СИЁСАТШУНОСЛИК

Алмонд “кириш”нинг тўртта функциясини ажратиб кўрсатади:

1) сиёсий ижтимоийлашув ва иштирок этишга жалб этиш;

2) манфаатларни артикуляция (йиғиш, бир тизимга солиш) қилиш;

3) манфаатларни агрегация (барча манфаатлар ичидан кенг қатламлар манфаатлари ажратиб олинади) қилиш;

4) сиёсий коммуникация.

Шунингдек, чиқишнинг уч функцияси мавжуд:

1) меъёр-қонунлар ишлаб чиқиш;

2) меъёрларни қўллаш;

3) меъёрларни сақлашни назорат қилиш.

“Кириш” функцияси ноҳукумат остки тизим устуворлигига амал қилади, “чиқиш” функцияси эса ҳукуматнинг ўзига тааллуқлидир.

“Сиёсий ижтимоийлаштириш ва иштирок этишга жалб этиш” функцияси ҳозирги даврда барча сиёсий тизимларга хос бўлган жамият аъзолари ўртасида “иштирок этиш руҳияти”ни тарқалишини таъминлаб беради. Бу функцияни демократик давлатларда ноҳукумат ташкилотлар бажарсалар (албатта, бунда давлатнинг ҳам маълум таъсири бўлади), тоталитар жамиятларда давлат бажаради.

Чунки сиёсий ижтимоийлаштиришнинг барча агентлари (мактаб, ёшлар ташкилотлари, оммавий ахборот воситалари ва бошқалар) давлат назорати остида бўлади, “иштирок этиш руҳи” ҳукмрон мафкурага мувофиқ ҳолда кечади. Демократик мамлакатларда “иштирок этиш руҳи”ни ёйиш натижасида индивидуумлар “субъект”дан “фуқаро”га айланади. Тоталитар режимларда бундай жараёнлар юз бермайди.