На нашем ресурсе вы можете полностью погрузиться в мир книги «Геология ва геоморфология» — читайте её онлайн бесплатно в полной, несокращённой версии. Если предпочитаете слушать — воспользуйтесь аудиоформатом; хотите сохранить — скачайте через торрент в fb2. Жанр произведения — Геология. Также на странице доступно подробное описание, авторская аннотация, краткое содержание и живые отзывы читателей. Мы постоянно пополняем библиотеку и улучшаем сервис, чтобы создавать лучшее пространство для всех ценителей качественной литературы.
Геология ва геоморфология

🔍 Загляните за кулисы "Геология ва геоморфология" — аннотация, авторский взгляд и ключевые моменты
Перед погружением в полный текст предлагаем познакомиться с произведением поближе. Здесь собраны авторские заметки, аннотация и краткое содержание "Геология ва геоморфология" — всё, что поможет понять глубину замысла и подготовиться к чтению. Материалы представлены в оригинальной авторской редакции (Ю. Иргашев) и сохраняют аутентичность произведения. Если чего-то не хватает — сообщите нам в комментариях, и мы дополним описание. Читайте мнения других участников сообщества: их отзывы часто раскрывают скрытые смыслы и добавляют новые грани понимания. А после прочтения обязательно вернитесь сюда — ваш отзыв станет ценным вкладом в общее обсуждение книги.
Описание книги
"Darslikda geologiya va geomorfologiya fanlarining maqsadi, vazifasi, tarmoqlari va soha uchun ahamiyati bayon qilingan. Shuningdek, Yerning paydo bo'lishi, tuzilishi tarkibi, rivojlanish tarixi, mineral, tog' jinslari va geologik yilnomalar haqida qisqacha ma'lumot berilgan. Darslikda, shuningdek, Yer relyefining paydo bo'lishi, shakli, elementlari, genezisi, rivojlanish tarixi haqida so'z yuritilib, ularni topografik, umumgeografik va geomorfologik xaritalarda to'g'ri tasvirlash talablari bayon etilgan. Кitobda relyefning asosiy genetik guruhlariga (endogen va ekzogen) ta'rif berilib, quruqlikda rivojlangan ekzogen relyeflar shakli, ularning elementlari, paydo bo'lishi, tashqi va boshqa belgilari keng yoritilgan. Shuningdek, darslikda geomorfologik izlanishlarning asoslari, geomorfologik xaritalar tuzish usullari, relyefning tasnifi va boshqalar ham ifodalangan."
📚 Читайте "Геология ва геоморфология" онлайн — полный текст книги доступен бесплатно
Перед вами — полная электронная версия книги "Геология ва геоморфология", адаптированная для комфортного онлайн-чтения. Мы разбили произведение на страницы для удобной навигации, а умная система запоминает, на какой странице вы остановились — можно закрыть браузер и вернуться к чтению позже, не тратя время на поиски. Персонализируйте процесс: меняйте шрифты, размер текста и фон под свои предпочтения. Погружайтесь в мир литературы где угодно и когда угодно — любимые книги теперь всегда под рукой.
Текст книги
Yerning litosfera qobig�i qalinligi okean suvlari ostida 3-18 km, tekisliklarda 25-30 km, tog�liklarda 50-84 km ga teng. Litosferaning yuqori qismi qalinligi 10-15 km dan iborat bo�lgan cho�kindi jinslardan tuzilgan. Uning ostida qalinligi 6-50 km li granit qatlam joylashgan. Uning eng qalin qismi Pomir va Alp tog�lari ostida uchraydi. Okean cho�kmalari ostida esa granitli qatlamning qalinligi juda ham oz bo�lib, ayrim joylarda butunlay uchramaydi. Granit qatlam ostida bazalt qatlam joylashgan bo�lib, qalinligi 30 km gacha yetadi, uning maksimal qalinligi materik tekisliklariga to�g�ri keladi.
Yerning bunday qatlamlari tarkibi kremniy va aluminiy elementlariga boy bo�lganligi uchun sial qobiq deb ataladi. Bu qobiq cho�kindi jinslar qatlami bilan birgalikda litosferani hosil qiladi. Litosferaning qalinligi 60-70 km (1.1-rasm).
Geofizik olimlarning keyingi paytlarda olib borgan izlanishlari natajasida granit va bazalt qatlamlar tarkibining o�zaro o�xshashligi aniqlandi, shu sababli ular orasidagi chegara shartli ravishda zichligiga qarab belgilangan.
1.1-rasm. Yerning ichki tuzilishi sxemasi.
Litosferaning ostida, mantiyaning yuqorisida astenosfera qobig�i joylashgan bo�lib, u qovushqoqligi past, issiqlik o�tkazuvchanligi yuqori, seysmik to�lqinlar tezligi kam bo�lgan jinslardan tarkib topgan. Astenosferada Yer po�sti va mantiyaning muvozanat (izostaziya) holati yuzaga keladi, unda litosfera bloklari «suzib» yuradi, degan taxminlar bor.
Astenosfera qobig�i ostida tarkibi kremniy va magniyga boy bo�lgan asos jinslardan tashkil topgan peredotit qobiq joylashgan. Bu qobiqdagi jinslarning zichligi 3,3-4,5 g/sm
ga teng bo�lib, qalinligi 900 km gacha boradi. Unda kislorod va kremniy elementlaridan tashqari magniyga boy jinslar mavjud.
Oraliq qobiq 2900 km chuqurlikkacha davom etib, zichligi 5,3-6,5 g/sm
bo�lgan jinslardan tuzilgan. Uning tarkibida kislorod, temir, magniy, nikel elementlari bor, deb taxmin qilinadi.
Yerning markazini yadro qobig�i tashkil etadi. Yadro qobig�ida (R≈3500 km) ichki yadro (R≈1300 km), oraliq zona va tashqi yadro ajratiladi. Yadroda bo�ylama to�lqinlarning o�tish tezligi 8,1 km/s, ichki yadroda esa 11,2 km/s ga teng.



