Нацыянальныя і дзяржаўныя сімвалы Беларусі

Рисунки Дрезденскаго альбома, воспроизведенные съ подлинника въ натуральную величину съ приложенiемъ карты пути цесарскаго посольства 1661—62 гг. Изданiе А. С. Суворина. 1903)

Татарская Пагоня

Канчатковае юрыдычнае афармленне «Пагонi» было зроблена Статутамi Вялiкага княства 1566 i 1588 гг., дзе сказана i аб абавязковым ужываннi выявы герба на пячатках i харугвах ваяводстваy i паветаy цяперашнiх этнiчных беларускiх тэрыторый (Статут ВКЛ 1566 г., частка 4, артыкул 10; Статут 1588 г., частка 4, артыкул 12): «Теж мы господар даем под гербом того панства нашего Великого Князства Литовского, Погонею, печать до кождого повету».

Трэцi Статут ВКЛ (1588)

Выява герба Вялiкага княства Лiтоyскага, Рускага i Жамойцкага на сцяне каралеyскага палацу (Вавель, Кракаy) – найбольш поyны: утрымлiвае гербы з выявамi «Пагонi» дзевяцi ваяводстваy (першая i другая часткi першай чвэрцi, другая, трэцяя i чацвёртая часткi другой чвэрцi; усе чатыры часткi трэцяй чвэрцi), гербы Жмудзi (трэцяя частка першай чвэрцi), Кiеyскага (першая частка другой чвэрцi) i Смаленскага ваяводстваy (чацвёртая чвэрць), а у «сэрцы» – радавы герб Гедымiнавiчаy «Слупы»

Герб Вiцебскага ваяводства з гербамi iншых ваяводстваy Вялiкага княства.

Сучасны герб Вiцебская вобласцi

Гербам жа Жамойцii, гiстарычным нашчадкам якой з'яyляецца Рэспублiка Лiтува, быy чорны мядзведзь (локiс), стоячы на заднiх лапах. Першая вядомая выява гэтага герба датуецца 1492 г.

Першае апiсанне герба Жамойцii, або Жмудзi датуецца 1584 г. У выдадзеным у гэтым годзе гербоyнiку Бартоша Папроцкага паведамляецца, што мядзведзь чорны y чырвоным полi, на шыi мядзведзя – ашыйнiк. Згодна правiлаy геральдыкi ашыйнiк сiмвалiзуе пакору, скарэнне. Магчыма такiм чынам было адлюстравана yключэнне Жмудзi y склад вялiкага княства.

З 1669 г. выява герба Жмудзi, як аднаго з тэрытарыяльных гербаy Вялiкага князства, пачала змяшчацца на Вялiкай Дзяржаyнай пячатцы Вялiкага княства.

Герб Жамойцкага староства ВКЛ

Выява герба Жмудзi ёсць таксама i y гербоyнiку 1578 г., на некаторых манетах вялiкага княства. Аб iм пiсаy паэт-лiтвiн Адам Мiцкевiч у паэме «Пан Тадэвуш», кажучы аб паyстаннi супраць расiйскiх акупацыйных улад: «Хай тут, пачуyшы заклiк, заржэ „Пагоня“, зараве „Мядзведзь“ у Жмудзi…».