Яшил кеча

Ортиқ дарс қилмас, мударрисларнинг сабоқ беришларидан толғин-толғин хаёлга берилар, ўртоқларидан қочар, шаҳар чегарасининг нарёғидаги қирларда, денгиз бўйларида ёлғиз ўзи айланиб юрарди.

Эскитдан кўнгил қўйган Пайғамбарлар тарихи ҳам ҳатто унга саҳифалари қуртлаб кетганидан ўқиб бўлмайдиган бир ҳолга келган кўҳна китобдай кўринарди.

Унинг аввалгидай дарс тайёрламай қўйганини кўрган мударрислар бу ўзгаришнинг сабабини тушунолмай:

– Сенга нима бўлди, мулла? Оллоҳ насиб этса бу ерни битиришингга бир-икки йил қолди.

Сен ишни бўшаштирдинг, яна бир оз ғайрат қилгин, – дея унга фойдасиз насиҳатлар айтишарди. Бирга ўқийдиган ўртоқлари эса бу паришонликка, бўшангликка бутунлай бошқа бир маъно беришар ва:

– Сен, нима бало, бир нозанинга кўнгил қўйиб, унинг ҳасратида ёнаётирсанми? – дейишарди.

Шоҳин афанди бу энг тушкун пайтларида ҳам қизиқчилигини йўқотмагани учун уларга тантанавор жавоблар қайтарарди.

Бир кун ўртоқларидан бири унга:

– Шоҳин, Худога аён шундай бир ҳолинг борки, сени кўрган одам жононини кўмиб, мозористондан келаётган кимсага ўхшатади, – деган эди.

Ёш софта шунда теран-теран ичини ёрганди:

– Ҳа, топдинг… Менинг бир умрга кўнгил боғлаган бир жононим бор эди. Сен сингари ҳамдарсларимиз ва уламоларимиз биргалашиб уни қатл этиб, ерга кўмдик.