Мовароуннаҳр ёди ёҳуд султон Қутуз қиссаси

* * *

Абумаъфиб одамлари ўз бўлмаларига кириб кетишган. Ташқарида савалаб ёмғир ёғарди. Карвонсарой олдига чодир тутиб қўйилган, ташқари совуқ эди. Ҳамма ичкарида, атрофда зоғ кўринмайди.

Карвонсарой оғасининг айтишига қараганда, ҳозир ўлкада ёмғир мавсуми эмиш. Ёмғир бора-бора жалага айланди.

Момақалдироқ осмону фалакни ёриб юборгудай гумбурлар, тез-тез чақнаётган чақмоқ ёруғида шаҳарнинг паст-баланд тепаликларидаги уйлари кўриниб кетади. Тарновлардан шовуллаб сувлар оқар, шаррос қуяётган жала томларни аёвсиз калтаклар эди.

– Ёмғир тағин кучайдиму, деймен? – Хавотирланиб сўради Абумаъфиб.

Унинг безовталанаётганини кўрган Сайфиддин:

–Ҳа, кучайди, – деди.

– Бай-бай, ана боқинг, тақсир, ёмғир жалага дўнди, – деди шу чоққача жим турган карвонсарой оғаси ҳам.

–Тез-тез шундай жала қуйиб турадиму?

–Жала дедингизму? Ҳа, йўғ-а.

Аммо юртда ёмғир мавсумимасми, ора кунда ёмғир ёғиб турадур.

–Ҳа, кўриб турибмен, бул ушмундоқ ёмғирга ўхшамайдур, магарам тинмас бўлса, – дея эътироз билдирди Абумаъфиб, – унда тағин бул ерда қолиб кетувга тўғри келадур.

–Жала қуюн мисолидур.

У бир кўтарилиб, сўнгра ўтиб кетадур, жала тинадур, тақсир.

Дарахтлар ёмғирда шалвираб қолган, ушласангиз шохлари узиламан дейди. Карвонсарой жанубидаги, шаҳар аҳли фойдаланмайдиган паст-баланд тошлоқ ерлар чакалакзорга бориб туташган.