Қутлуғ қон

– Taqsir, olamda gap ko�p… Yer yuzida bo�lgan jami voqealarni har kun gazetalar yetkazib turadi, – dedi va eng so�nggi xabarlar bilan eski xabarlarni aralashtirib, birmuncha ma’lumot berdi. Keyin islom olami masalalariga ko�chdi, bo�lib o�tgan «Bolqon muhorabasi»ni tilga olarkan, urush voqealarini tinglashni yaxshi ko�rgan Mirzakarimboy darrov uning so�zini kesdi:

– Qaysi qiron qaysi qiron bilan urushdi?

Bolqon urushidan xabarsiz bir musulmon boyining savoliga u ichidan afsuslansa ham, lekin buni sezdirmadi, avvalgi tur bilan gapini davom ettirdi.

Bu urushda qaysi davlatlar ishtirok qilganini va urushning oqibatini so�zladi.

– Bulg�or, Yunon hukumatlari deysizmi? Bachchag�arlarning nomlari juda xunuk ekan-da! – dedi bir savdogar.

Abdishukur davom etdi so�zida:

– Butun olami islomning xalifasi Sulton hazratlari bu urushda tanho qoldilar, askarlari qattiq mag�lub bo�ldi. Musulmonlarning ittifoqsizligi, bir-birining holidan xabarsizligi natnjasida islomning obro�sini tushirgan bunday foji voqealar ro�y berdi… Xususan biz, Turkiston musulmonlari chuqur g�aflatdamiz.

Agar biz jahdu jadal qilib bu jaholat botqog�idan qutulmasak, taraqqiy yulini tutmasak, boshqa musulmon mamlakatlari bilan ittifoqni mahkamlamasak, yaqin o�rtada biz, musulmonlarning muqaddas yerlarimizni ham xristianlar bosib oladilar. Makkaiy Mukarramani, Madinaiy Munavvarani ham ular to�pga tutishdan toymaydilar.

– Bir narsaga oldindan hukm etish to�g�ri emas, Abdishukur, – salmoqlab dedi Mirzakarimboy, – har bir ish Olloning buyrug�i bilan bo�ladi.

«Burnidan tortsa yiqiladigan», kuchsiz, xunukkina kishi – bazzoz Abdulxoliqboy qoshini chimirib, ingichka, xotinchalish ovozi bilan gapga aralashdi:

– Siz oq-qorani tanigan odamsiz, Abdishukur. Bir narsani aslo yoddan chiqarmangki, Ka’batulloga hech bir kofirning qadami tegmas, inshoollo, nainki kofirlar bosib olsin, to�pga tutsin! Nimaga desangiz, har bir musulmonga ma’lumki, Muhammad alayhissalomning qabr shariflari bor u yerda, yana u yerda qancha aziz-avliyolar yotibdi.

U yerni Olloning o�zi saqlaydi. Biz bir bandamiz, ammo aqlga sig�adigan narsani so�zlaymiz.

– Xudoning uyiga kofirning zambaragi tushadimi!.. – so�zga kirishdi chinnifurush Tojixonboyvachcha, – o�tgan yil amakim hajdan keldi.