Адбіць у чужынцаў кляйнотаў сваіх

Ня yсё з прыдуманага мне пазьней прыдалося, ня yсё пасавала дзiвачнай плянэце, заселенай аднымi беларусамi. Касматэiстыя так i засталiся y завугольлi сюжэту, у далёкай Вiльнi. Але наyзамен атрымалi апавяданьне.

– Ось тут наш Келiск. А гэта, – Мiкомп Аyлга перасунуy паyмiсак з жамярынымi камамi далей да краю стальнiцы, – Лормiя. Да Скiдарскiх iмшараy адсюль як да суседняга сталу, а край ямы будзе yзьбярэжжам Эйтэрычнага акiяну. Я багата чаго чуy пра гэтыя месцы, але сам, – мачануy палец у кухаль i правёy лiнiю мiж чарвяковым баланьезэ й карамелiзаванымi сьветлякамi, – сам нiколi не трапляy далей за горы Прэмарда.

Гэта yвесь ведамы мне сусьвет.

Ён падняy вочы на суразмоyцу. Той вылучаyся сярод iншых наведнiкаy «Сьпеyнага каменю» зьбянтэжаным выглядам, рознакаляровай вопраткай i невысокiм ростам. Яны сядзелi y найлепшай келiскай аyстэрыi, сьценамi й стольлю якой слугавалi косьцi мамутаy, абцягнутыя скурамi. Пасярод памяшканьня зеyрала чорная ямiна, вакол яе стаялi доyгiя сталы. Пры сталох за кухлямi гаманiлi мясцовыя.

Уздоyж сьценаy вiселi гамакi з мамутавае поyсьцi, у якiх госьцi спалi yночы.

– Ось вы, фар Утальтат, кажаце, – разважаy Мiкомп, – што прыляцелi зь iншае плянэты. Я й сам бачу, што вы не тутэйшы: такая бледная скура, такое дзiyнае адзеньне, акцэнт… Кажуць, на yзьбярэжжы ёсьць касмапорт. Даю веры. Але ж я таксама прыслухоyваюся да друiдаy Мiхьтрэльдзкага лесу, якiя адмаyляюць пазаплянэтнае жыцьцё. Кажуць, зь iхнаю магiяй жарцiкi кароткiя. Усе гэтыя меркаваньнi маюць для мяне аднолькавую вагу.

А перавагу я аддаю таму, што бачыy на yласныя вочы. Анкег, паводле чутак, – мэгаплянэта з чатырма кантынэнтамi; чалавечага жыцьця ня стане, каб павандраваць паyсюль. Штогод на кiрмашы y Зыферы я сустракаю прадстаyнiкоy культураy, пра якiя раней ня чуy. А вы пытаецеся, ува што я веру.

– Мне сказалi, што вы прагрэсiyны разважлiвы чалавек, фар Аyлга.

– Мяркую, таму вы да мяне й падселi. А вам хiба не сказалi, што адным кухлем я рэдка калi задавальняюся?

– Чаго вам заказаць?

– Яшчэ явэнвюру.

Каyрыт Утальтат зь непрыхаванаю гiдлiвасьцю паклiкаy кельнэрку.

– Дарэчы, гэты ваш явэнвюр – што ён такое?

– Фэрмэнтаванавая сьлiна мясцовых мухаy. Мае адначасна сэдацыйны й псыхастымуляцыйны эфэкт. Бачу, вы не yхваляеце. Гэтаксама, як i нашыя стравы.

Каyрыт скрывiyся:

– Ад iх сьмярдзiць. Яны yсе гнiлыя. Да таго ж згатаваныя з iнсэктоiдаy.

– Не гнiлыя – фэрмэнтаваныя. Ну а пах – пытаньне асабiстага yспрыманьня i, бадай, звычкi.