Пастэга

Гэта значыць, назваць дыктатурай, у гэтым сэнсе, можна yсе формы праyлення, дзе yказы абавязковыя да выканання, i такiм чынам, гаворка тут менавiта пра сафiзм, калi штосьцi сцвярджаецца толькi на аснове фармальных прыкмет, а сутнасць пры гэтым скажоная. Па-эмпiрычнаму, мы прыходзiм да таго, што рэальная дыктатура мяркуе yладу чалавека цi групы, якiя не дапушчаюць да кiравання iншых, нейкiх чужынцаy. Сутнасць тэрмiна менавiта y гэтым, i y гэтым сэнсе сапраyдная дэмакратыя прадугледжвае калектыyны yдзел менавiта як процiяддзе супраць кiравання адной, нязменнай групы, як суб'екта палiтыкi, або аднаасобнага лiдэра.

– Брава! – госця заапладзiравала. – Люблю, калi ты такое выдаеш! Жадаю яшчэ! Толькi крыху прасцей, калi можна. Добра?

– Без праблем, – пагадзiyся я. – Вось табе аналогiя.

– Выдатнае слова, – уставiла мая юная фiласафiня.

– Дык вось, аналогiя, – я yзвышана зiрнуy у далеч, за сваё акно, туды, дзе зручна размясцiyся шэры брусок нейкага гмаха. – Калi я дам табе дырэктыву зняць штаны, то гэта будзе дэмакратыяй, калi ты маеш права выбiраць сабе таго, хто аддае такiя распараджэннi, скажам, памiж мной i сваiм суседам.

А вось калi выбару няма, i я yзурпаваy пасаду yладара штаноy, то значыць гэта дыктатура! Дарэчы, можаш пакуль нiчога не здымаць…

– Ты yпэyнены? – какетлiва спытала Аля, пагульваючы гузiкам на сваiх цёмна-сiнiх джынсах.

– Пакуль так, – сказаy я не вельмi yпэyненым голасам.

– Ну i якая дэмакратыя лепшая на ваш погляд, спадар уладар штаноy? – сур'ёзна спытала дзяyчына, але тут жа не стрымалася i пачала смяяцца.

– Такая, дзе галоyнага лiдэра выбiрае не yвесь народ. Гiсторыя паказала, што народ можа сабе абраць усялякае. Увесь народ выбiрае дэпутатаy у нiжнюю палату парламента i мэраy, спецыяльная акадэмiя, з вялiкай колькасцю членаy, выбiрае ва yладу iнтэлектуальна падрыхтаваных людзей, гэта значыць разумнiкi выбiраюць разумнiкаy. Крытэрый адбору y касту разумных, ужо дакладна не нейкiя тэсты з паравозiкамi i квадрацiкамi, а толькi рэальныя дасягненнi y розных галiнах навукi i мастацтва, якiя паказваюць сапраyдны патэнцыял.

Зразумела, фактар суб'ектыyнага выбару тут будзе моцны, але гэта не так страшна. З гэтых iнтэлектуалаy, iнтэлектуалы ж, абiраюць кiраyнiка акадэмii, суддзяy, пракурораy, начальнiкаy абласцей, сенатараy, гэта значыць чальцоy вышэйшай палаты парламента. Выбраныя iнтэлектуалы, а таксама мэры, аб'яднаныя y партыi, цi выступаюць самi па сабе.