Идегәй. Татар халык дастаны

В«Р?СЂ булган СЃРѕТЈ Т—РёСЂ булыйм,

Р?ТЈСЃУ™Рј Т—РёСЂРіУ™ тисен, – РґРёРї, –

Р?Р» игелегем күрсен, – РґРёРї, –

Асыраган чал бабам —

Ул игелегем күрсен», – дип,

Тауда ятты, тай бакты,

Кырда ятты, куй бакты,

Елкы бакты – кол булды,

Өстендә ямар тун булды;

Башы белән баш булды,

Атагы белән дан булды,

Түрәсе белән фаш булды,

Ятимнәргә яр булды.

Р?дегәй андый РёСЂ булды:

Аты юкка ат булды,

Чүлләгәнгә[55 - Чүлләү – чүлдә йөреп сусау.] су булды,

Адашканга юл булды;

Ялгызга – ясак[56 - Ясак – әйберләтә салым, закон хөкемендәге мал. Бу сүзнең «корал һәм кораллану, отряд булу» мәгънәсе дә бар.

Җәяүгә таяк ул булды.

Ундүртенә килгәндә,

Ундүрт дауны бетереп,

Түрәсен биргән[57 - Түрәсен бирү – хөкем йөртү.] ул булды.

Унбишенә килгәндә,

Туксан башлы Урданың

Туксан углы бер булып

Айдалага[58 - Айдала – ачык дала, такыр дала.

Алар белән ант тотты.

«Көрәшеп барың мин ексам,

Мин барыңа баш, – диде.—

Көрәшеп берең мине екса,

Улыгыз миңа баш», – диде.

Кушагын[59 - Кушак – билбау.] алып ту[60 - Ту (туг) – байрак, флаг.] итеп,

Анда мәйдан күтәрде.

Туксан башлы Урданың

Туксан угылы җыелып

Р?дегәй белән РєУ©СЂУ™С€ тотканда,

Екса ега белмәде,

Чалса чала белмәде —

Барын екты Р?дегәй;

Еккан береннән тун[61 - Тун – гомумән, «кием» дигән сүз булган.

Айдалага өйдерде.

Өеп салып Р?дегәй,

Өстенә менеп тайчанды.