Капитан Грант болалари

Antuko vulqonining yaqinligi goh unda, goh bunda ko�zga chalinib qolayotgan, ninasimon sariq kristallar bilan qoplanib, qotib qolgan temir rangli lava oqimidan sezilib turardi. Biri ustiga biri mingashib ketgan qoya toshlar muvozanat qonuniga xilof ravishda o�z joyidan qimirlamay turar, mana hozir ustlaridan bosib tushadiganday ko�rinardi. Yer qimirlash paytida bu yerlar o�z qiyofasini osonlik bilan o�zgartirib yuborishi mumkin edi, albatta. Bir yonga qiyshaygan nayza uchli cho�qqilarni, gumbazsimon tosh uyumlarini, yonboshlatib qo�yilgan tepalarni ko�rganda bu tog�lik yerlarning hali tamom tashkil topib bitmagani ravshan bo�lib qolardi.

Bunday sharoitda yo�lni topib yurish oson ish emas. Kordiler yer osti qatlamining deyarlik tinmay tebratib turishi yo�lni tez-tez o�zgartirib yuborar, undagi belgilar ko�pincha yo�qolib ketardi. Shuning uchun katapats ikkilanib tez-tez to�xtab qolardi. U to�xtab, atrof-tevarakni ko�zdan kechirar, qoyalarning shakliga diqqat qilar, tez maydalanib ketadigan toshlar orasidan hindularning oyoq izini axtarar edi.

Lekin, aftidan, mo�ljal qilib yo�l yurishning iloji qolmadi.

Glenarvan yo�l boshlovchidan ajralmay, qadam-baqadam uning ketidan bordi. Yo�l yurish qiyinlashgan sari katapatsning ikkilanishi ortayotganini ko�rib va sezib turardi. U faqat xachirlardagina emas, ehtimol yo�l boshlovchilarda ham ishonsa bo�ladigan instinkt bordir degan umidda unga savol bermas edi.

Shu tarzda katapats tavakkaliga yana bir soatcha adashib yurdi, lekin tobora toqqa ko�tarilaverdi.

Nihoyat u to�xtashga majbur bo�ldi. Otryad hindular «kebradas» deb ataydigan tor daralardan birining tagida edi. Tik ketgan bir porfir qoya yo�lni to�sib qo�ydi. O�tib ketish uchun yo�l axtarib rosa ovora bo�lgach, katapats xachirdan tushdi-da, qo�llarini ko�ksida qovushtirib, payt poylayotganday jim turib qoldi. Glenarvan uning oldiga keldi.

– Adashdingizmi? – deb so�radi u.

‒ Yo�q, ser, – deb javob berdi Katapats.

‒ Lekin biz hozir Antuko yo�lida emasmiz-ku?

‒ Biz shu yo�ldamiz.

‒ Yanglishayotganingiz yo�qmi?

‒ Yanglishayotganim yo�q. Ana hindular yoqqan gulxanning kuli, anavilar esa biya va qo�y podalari qoldirgan iz.

‒ Demak, ilgari bu yo�ldan o�tish mumkin ekan-da?

‒ Ha, o�tsa bo�lardi, lekin endi o�tib bo�lmaydi: oxirgi yer qimirlash bu yo�lni o�tib bo�lmaydigan qilib berkitib tashlabdi.