Капитан Грант болалари

Kunduz soat ikkilarda chavandozlar oppoq oqarib ketgan uyum-uyum suyaklarni ko�rdilar. Bu katta bir qoramol podasining qoldiqlari edi. Lekin suyaklar podadagi mollarning yo�l-yo�lakay holdan toyib yiqilib o�lganini ko�rsatmasdi, ya’ni har yer-har yerda sochilib yotmasdi. Shuning uchun kichkinagina bir maydonchada nima uchun shunchalik ko�p hayvon skeletlari yig�ilib qolganini hech kim aytib berolmasdi. Buning sababini hatto Paganel ham bilmasdi, shuning uchun u buni Talkavdan so�radi. Olimning savoliga javob berish Talkavga qiyin emas edi shekilli, darhol allanarsa deb javob berdi.

Geografiya olimining: «Yo�g�-e!» deb qichqirib yuborishi va bunga Talkavning ishonch bilan bosh silkitib javob berishi sayohatchilarni ham juda qiziqtirdi.

‒ Nima ekan? – deb so�radilar ular Paganeldan.

‒ Osmondan tushgan o�t, – deb javob berdi geografiya olimi.

‒ Nima? Yashin shunchalik qirg�in qilibdimi? – dedi Tom Ostin. – Besh yuz boshli qoramol podasini o�ldirsa-ya!

‒ Talkav shunday deyapti, u yanglishmaydi.

‒ Kun juda isib ketdimi, – dedi Vilson.

‒ Termometr soyada o�ttiz daraja issiqni ko�rsatayotgan bo�lishi kerak, – deb javob berdi Paganel.

‒ Bu meni ajablantirmaydi, – dedi Glenarvan, – men a’zoyi badanimda elektr zaryadlari jimirlayotganini sezib turibman.

‒ Aksincha, – dedi Paganel, – ufqda qilt etgan tutun ham ko�rinmagandan keyin havo o�zgarar deb umid qilishga hech qanday asosimiz yo�q.

‒ Ana shunisi yomon-da, – dedi Glenarvan, – otlarimiz jaziramada issiqlab ketdi. Sen-chi, o�g�lim, isib ketmayapsanmi? – deb so�radi u Robertdan.

‒ Yo�q, ser, – deb javob berdi bola, – men issiqni yaxshi ko�raman. Issiq – yaxshi narsa!

– Ayniqsa qishda, – ma’nodor qilib gap qistirdi mayor sigarasini tutatib.

Kechqurun qamish tomli tashlandiq bir kulba – rancho yonida tunagani to�xtashdi. Rancho oldida atrofi poyalar bilan to�silgan bir ayvoncha bor edi, devorlari qiyshayib qolgan bo�lsa ham, har holda, otlarni tulkilardan himoya qilishga yarardi. Bu ayyor yirtqichlar otlarning o�ziga zarar yetkaza olmasa ham, no�xtalarini g�ajib ketadi, keyin otlar bundan foydalanib, qochib ketishi mumkin.