Капитан Грант болалари

Shunga qaramay otryad tez ilgarilab bordi, shuning uchun kechqurun soat oltilarga borib, qirq milcha orqada qolib ketgan Kordiler tog�lari oqshomgi tuman orasida bilinar-bilinmas qorayib ko�rina boshladi.

O�ttiz sakkiz mil yo�l bosib anchagina charchagan sayohatchilarimiz dam olish vaqti kelganidan mamnun bo�ldilar. Ular baland qizg�ish qoyalar orasidan oqayotgan loyqa suvli, tezoqar Rio-Neukvem daryosi bo�yida to�xtadilar. Neukvem daryosini ba’zi geograflar «Ramid» deb, boshqalari esa «Komoe» deb ataydilar, daryo faqat hindularga ma’lum bo�lgan ko�llar orasidan oqib keladi.

Bu kecha bilan keyingi kunda hikoya qilib berishga arziydigan biror hodisa yuz bermadi. Hech qanday to�sqinlikka uchramay, tez ilgarilab bordilar. Tekis yo�l va mo�tadil tempe ratura sayohatni juda osonlashtirdi. Lekin, har qalay, tushga yaqin kun isib ketdi, quyosh nurlari badanni kuydira boshladi. Kechki payt janub-g�arb tomonda ufq qop-qora bulut bilan qoplandi. Bu ob-havoning o�zgarishidan darak berardi.

Patagoniyalik buni bilmasligi mumkin emasdi, u geografiya olimiga qo�li bilan ufqning g�arb tomonini ko�rsatdi.

‒ Bilaman, – dedi Paganel va o�z hamrohlariga o�girilib: – Havo o�zgaryapti. Biz pampero bilan tanishadiganga o�xshaymiz, – deb qo�shib qo�ydi.

So�ng darhol pampero – Argentina qirlarida tez-tez bo�lib turadigan juda quruq janub-g�arbiy shamol ekanini tushuntirib berdi. Talkav yanglishmadi, kechasi shitob bilan pampero esa boshladi.

Faqat bir qavat ponchoga o�ralib yotgan odamlar uchun bu juda og�ir mashaqqat edi. Otlar yerga yotdilar, odamlar, esa ular atrofiga to�p bo�lib oldilar. Glenarvan bo�ron yo�ldan ushlab qolmasa edi, deb tashvishlana boshladi, lekin Paganel o�z barometriga qarab, uni tinchitdi:

‒ Barometr simobi pastlasha bersa, odatda, pampero uch kun uzluksiz davom etadi. Lekin hozir barometr simobi ko�tarilyapti, demak, bo�ron bir necha soat quturadi-yu, bosiladi.

Xotirjam bo�lavering, aziz do�stim, ertalab yana havo ochilib ketadi.

‒ Siz hamma narsaga javob bera oladigan kitobga o�xshaysiz-a, Paganel, – dedi Glenarvan.

‒ Men rostdan ham kitobman, – deb javob berdi Paganel, – istaganingizcha varaqlab o�qishingiz mumkin.

Kitob xato qilmadi: kechasi soat birda bo�ron birdan tinib qoldi, shundan so�ng sayohatchilar yaxshilab uxlab, kuch yig�ib oldilar.