Нелюбімыя гінуць

А калi yлiчыць, што кожны дом быy ператвораны y крэпасць, то й бамбiлi yсё i yсiх.

Айшэ са свякроyю жылi y сутарэннi, перабудаваным i yзмоцненым пад бамбасховiшча, побач плошча Мiнутка – цэнтральны пляц Грознага. Сцены, столь, падлога цэментаваныя, неймаверна рыпучыя дзверы абабiтыя ржавым жалезам, акон не было. Асвятляyся пакой учарнелай лямпай-газнiцай, да якой Айшэ баялася нават дакрануцца, бо патрэсканае шкло y любы момант магло рассыпацца на шматлiкiя аскепкi. У сценах было некалькi квадратных адтулiн, адкуль цягнула скразняком, i на ноч Айшэ затыкала iх анучамi.

Мужчыны сям’i Баджыевых ваявалi. Айшэ не бачыла свёкра Мусу з самага Цiмуравага пахавання, па чутках, ён быy недзе непадалёк ад Ведэно, а Рэнат, Цiмураy малодшы брат, абараняy Грозны i чым мог дапамагаy мацi i цяжарнай нявестцы. Беды сыпалiся, быццам гарох з дзiравага меха. Нечакана захварэла Лола. Паслiзнулася, калi пераходзiла вулiцу, ударылася галавой аб брукаванку i злягла, здарыyся iнсульт. Рэнат, якi планаваy вывезцi жанчын у нейкае iншае, больш бяспечнае месца, цяпер зрабiць гэтага не мог, патрэбна была машына, каб Лола магла ляжаць нерухома.

Калi ж ён нарэшце знайшоy «хуткую дапамогу» (па чырвоных крыжах i федэралы не рызыкнуць страляць), горад не змагла пакiнуць Айшэ. У адзiн з начных налётаy загiнулi яе мацi i бацька. Бомба трапiла y новы бацькоyскi дом, куплены Цiмурам у лiк калыму, i цяпер на яго месцы чарнела глыбокая варонка, напалову запоyненая ржавай вадой з пагрозлiва yзнятымi на дыбкi абгарэлымi бярвеннямi, пакручастымi металiчнымi штырамi, каменнымi глыбамi.

Цудам ацалеy разгалiсты, таyшчэзны, як абхапiць рукамi, клён, якi, учапiyшыся тоyстымi каранямi за край варонкi, усё ж утрымаyся, не рухнуy, хоць яго i добра-такi нахiлiла. З аднаго боку дрэва было як згрызенае, з сярэдзiны ствала тырчаy вялiзны руды асколак, падобны на зламаны клык дзiка, ад чаго здавалася, што не бомба ператварыла y руiны трохпавярховае жытло, а злы, шалёны звер, якi, спрабуючы выкулiць клён, крышыy, капытамi таптаy зямлю, клыкамi рваy усё, што траплялася на ягоным шляху, ажно пакуль гэтая смертаносная зброя не зламалася.

Жудасную навiну прынёс Рэнат. У першыя хвiлiны Айшэ быццам скамянела, яна глядзела на хлопца невiдушчымi чорнымi вачыма i не магла yсвядомiць, што ён гаворыць пра яе бацькоy. Калi, зрэшты, зразумела сэнс пачутага, ухапiла палiто i паспрабавала апрануцца, але нiяк не магла патрапiць у пусты рукаy.