АБУ АЛИ ИБН СИНО Биринчи китоб

– Устоз, одамлар имлони қачон ўрганганлар? – деб қолди бир куни.

Абдулваҳҳоб Ҳусайнга ажабланиб қаради. У ихлос қўйган устозига иштиёқ билан термулиб турарди. Бу саволга сарбаст жавоб бермоқ мушкул. Рад этмоқ эса устозлик мақомига муносиб эмас.

– Қадимдан, жуда қадимдан ўрганганлар, – деди.

– Минг йиллар аввал.

– Минг йил?

– Ҳа.

– Бу жуда кўпми?

Шундагина Абдулваҳҳоб ибн Али шогирдининг ҳали бола эканини эслади. Ахир, у ҳисоб илмидан сабоқ олмаган.

– Жуда-жуда кўп, – деди бўшашиб.

– Ўшанда ҳам шундай имло бўлганми?

– Мен ундай демадим, – Абдулваҳҳоб бир муддат тараддудланди.

– Билсанг, Ҳусайн, қачонлардир қоғоз ҳам, китоб ҳам бўлмаган, – у Ҳусайннинг олдидаги лавҳга ишора қилди. – Аммо одамлар, улар бизнинг ўтмиш аждодларимиз, кўнгилларида яралган туйғуларини ифода этмоқни жуда-жуда исташган. Ҳатто тошларга ҳам хат битганлар. Оламда имлоларнинг тури бисёр. Масалан, Юнонистонда

араб ҳарфида эмас, ўзгача имлода ёзадилар.

– Юнонистон?

– Ҳа, Юнонистон. Устози аввал Арасту ҳакимнинг Ватани, – Абдулваҳҳоб Ҳусайнга қараб қўйди. – Юнонистон Бухородан жуда-жуда йироқдаги ғаройиб юрт.

Мавжланиб турган уммондан ўтиб борурлар.

Ҳусайн устозига ҳавас билан тикилди. Абдулваҳҳоб эса кичкина шогирди оддий бола эмаслиги, бу ўзига жуда катта масъулият юклашини аллақачон тушунганди.