Вершнікі на дарозе

А маленькi Лель ад страху курчыyся пад тканаю посцiлкай i выразна чуy, як неслася бура над дахам, як пошчак падкоy плыy пад сярэбранай поyняй, як пелi, далёкiя i блiзкiя адначасна, рагi паляyнiчых.

І зараз ён прыгадаy усе бабулiны показкi, усе скупыя згадкi пра вагнявокiх, якiя толькi чуy ад дарослых, усе дзiцячыя сны, патрывожаныя бурай. Прыгадаy – i задрыжаy, бяссiльна i асуджана yцiскаючыся y камень, чужы i варожы, поyны бязлiтаснай сiлы, падступных, звадлiвых чараy.

– Даруйце, – шаптаy Лель, замружыyшыся.

 – Я не хацеy замiнаць народу курганоy. Я проста заблукаy i падумаy, што тут – людзi. Што тут… дапамогуць. Даруйце i злiтуйцеся!..

Лель асянiy бы сябе ахоyным знакам, але, праyду сказаць, занадта баяyся паварушыцца. Пастукваючы зубамi, чакаy увесь час, што – вось, зараз з гiканнем наляцiць на яго Дзiкi Гон, i yдараць капытамi лютыя конi, i yчэпяцца, як п’яyкi, прывiдныя харты, ажно храбуснуць косткi. І пацягнуць – унiз, у чарнату. У нябыт.

Але вакол было да дзiyнага цiха, толькi шапацелi травы ды сяды-тады басавiтаю струною пазвоньвала над верасамi пчала.

Лель баязлiва зiрнуy на маладога лютнiста – той па-ранейшаму вывучаy нязванага госця, адно y паглядзе цяпер паболела здзiyлення. Склiкаць паляyнiчых ён, аднак, не спяшаyся, i цягнуць чалавека пад зямлю таксама.

– Я не хацеy замiнаць, – паyтарыy Лель, кашлянуyшы.

Лютнiст пацiснуy плячыма.

– О, ты не замiнаеш, – адказаy раyнадушна, i y Леля трохi адлягло ад сэрца. – Да таго ж, – заyважыy лютнiст, звузiyшы вочы, – каменнае кола цябе прапусцiла.

– Прапусцiла? – разгублена паyтарыy за iм Лель, а пасля прыгадаy рабiзну на ценi i бездань, што нечакана расхiнулася за плячыма. Яму i сапраyды дазволiлi сюды зайсцi, няхай i без асаблiвага жадання. Можа, проста пашкадавалi, адчулi бяду i патрэбу?

Калi, канечне, камянi здольныя адчуваць – i спачуваць.

Лель азадачана пачухаy патылiцу.

– Гэта прошча, – паблажлiва патлумачыy лютнiст. Абвёy рукою вакол сябе, як бы паказваючы на белыя iклы камянёy. – Калi яна цябе прыняла, то i я не супраць.

Лель агледзеyся, больш уважлiва вывучаючы камянi. Былi яны розныя – пузатыя i больш прысадзiстыя, высокiя i выцягнутыя, з круглымi вяршынямi i вяршынямi абсечанымi, амаль завостранымi. Але yсе – вялiзныя белыя валуны, пастаyленыя дыбком, урослыя y цела пагорка хто проста, хто пад вуглом. І на yсiх разыходзiлiся рэзы – таемныя знакi i пакручастыя звiвы, яснейшыя i цьмянейшыя, як бы згубленыя пад пражылкамi, пад мохавымi плямiнамi.